BROTECH / BAZA WIEDZY
Badania spoin i zdjęcia RTG
Co pokazuje radiogram, czego nie potwierdza i jak łączyć metody badań.
Od oględzin do badań wewnętrznych
VT, czyli badanie wizualne, pozwala ocenić dostępne powierzchnie i geometrię. PT wykorzystuje penetrant do wykrywania niezgodności otwartych na powierzchnię, a MT stosuje się do materiałów ferromagnetycznych. UT wykorzystuje ultradźwięki; RT — promieniowanie przenikające przez złącze. Wybór zależy od materiału, grubości, geometrii i rodzaju poszukiwanej niezgodności.
Rzeczywisty radiogram: przepalenie grani

Udostępniony obraz ma małą rozdzielczość i służy wyłącznie ilustracji. Nie stanowi podstawy odbioru spoiny. Z opisu nie wynika pełny gatunek materiału, metoda wykonania złącza ani komplet parametrów ekspozycji — nie dopisujemy tych danych.
Jak czytać wskazania?
| Co kontrolować | Dlaczego to ważne |
|---|---|
| Pory | Na typowym obrazie filmowym ubytki materiału mogą tworzyć ciemne, zaokrąglone wskazania. W obrazie cyfrowym sposób wyświetlania może być odwrócony. |
| Pęknięcia i brak wtopienia | Wykrywalność silnie zależy od orientacji względem wiązki. Brak wskazania RT nie wyklucza takiej niezgodności. |
| Znaczniki, IQI i geometria | Bez danych o technice badania i jakości obrazu interpretacja jest ograniczona. |
| Akceptacja | Wskazanie należy ocenić według uzgodnionych wymagań wyrobu przez właściwie wykwalifikowany personel. |
Opublikowany test: wykrywalność niezgodności płaskich
TWI opisało badanie 13 realistycznych niezgodności płaskich i 284 kombinacji niezgodność–radiogram w złączach o grubości 10–51 mm. Zmieniano m.in. geometrię ekspozycji. Wykrywanie stawało się trudniejsze przy większej grubości, mniej korzystnym ustawieniu niezgodności względem wiązki i mniejszym jej rozwarciu. To wynik dla badanego zbioru, a nie uniwersalna skuteczność RT.
Źródło: TWI — opis eksperymentu i wyniki.
Galerie RTG i materiały do dalszej analizy
- Atlas interpretacji radiogramów — przykłady porów, wtrąceń i innych niezgodności (MCAA/NCPWB, PDF).
- GDXray, grupa Welds — zbiór rzeczywistych radiogramów do badań. Warunki wykorzystania należy sprawdzić przed kopiowaniem plików; tutaj udostępniamy odnośnik do zbioru.
Źródło: TWI — wykrywanie braku wtopienia.
Plan badania spoiny
- Zidentyfikuj materiał, złącze, technologię i wymagania odbioru.
- Wykonaj oględziny i zapisz obszary wymagające dalszej kontroli.
- Dobierz metodę objętościową i powierzchniową do możliwych niezgodności.
- Powiąż raport, obrazy i próbki niszczące z numerem detalu.
- Oceń wynik według właściwych wymagań, a po korekcie procesu powtórz odpowiednie próby.
Opracowanie BROTECH • źródła sprawdzono 05.10.2026. Schematy są dydaktyczne, a opisy prób nie stanowią wyników badań BROTECH. Parametry produkcyjne i kryteria odbioru należy ustalić dla konkretnego wyrobu.